Stair Áras na nGael & Sráid Doiminic

 I 1935, tionóladh comhdháil i gColáiste Iognáid i nGaillimh faoi choimirce Chraobh na Gaillimhe de Chonradh na Gaeilge. Ar an gcéad lá de mhí Feabhra 1935, cuireadh tús ceart le obair na chomhluchta. Ba é cuspóir na comhdhála seo a fháil amach an bhfeadfaí an dá theach a raibh obair cheard-sgoil na Gaillimhe ar siúl iontu a chur ar fáil mar árus agus mar cheannáit d’obair na Gaeilge. Beartaíodh ceann de na tithe a bhí ag an gcoiste gairmoideachais i Sráid Doiminic a chéannacht. Faoi deireadh 1938, ceannaíodh an dá theach ón gcoiste céadna, agus tá Áras na nGael’ ann ó shin i leith. Tionóladh an chéad chruinniú reachtúil i gColáiste Iognáid Dé hAoine, 4 Feabhra 1938, in ár toghadh an chéad naonúr stiúir (Féach ar 1938-1944) Bhí an-tábhacht ag baint le ceist an árais. Ceapadh ar bhunú an chomluchta go raibh staid na Gaeilge agus go háirithe staid gluaiseachtaí na Gaeilge i nGaillimh, ag dul i ndonnacht, toisc nach raibh aon cheannáras seasmhach ag freastal orthu sa chathair. Deimhníodh nach gcuirfí aon teorainn ar na dreamanna a d’úsáidfeadh an t-áras ach amháin go ndéanfaidís a gcuid gnóthaí trí Ghaeilge. Socraíodh, freisin, go mbeadh áit faoi leith san áras seo do na daoine óga de bharr go raibh siad mar chuid do gluaiseacht an Ghaeilge. Dúradh go mbeadh sé ar fáil do lucht labhartha na Gaeilge i gcóir siamsaíocht agus damhsanna Gaelacha, amharclainn do dhrámaí i nGaeilge, do dhíospóirí i nGaeilge chomh maith le neart, neart imeachtaí eile.

 Más mian leat níos mó a fhoghlaim faoi stair Áras na nGael, is féidir leat cliceáil anseo.

Na Stiúrthóirí 1938- 1988

Na stiúrthóirí a bhí ar an mbord faoi Shamain 1988

Ó chlé:  Bríd Heusaff, Máirín Guimoard (Cisteoir), Peadar Mac Fhlannchadha (Rúnaí), Gearóid Ó Tuathaigh (Cathaoirleach), Neans Ó Dochartaigh

As láthair:  Seosamh Ó Dea, Ite Ní Chionnaith, Maire Ní Ghráinne, Seán Mac Íomhair

1938 – 1944

Toghadh 4 Feabhra 1938
Tomás Ua Concheanainn
An Capt. Rubard Ó Foghludha*
Tomás Ó FlanagáinAn Dr. Micheál Ó Máille Lughaidhe E. Ó Deaghhaidh
An Dr. Oirmh. Eric Mac Fhinn, M.A.
Tomás Mac Enrí B.A
An tOllamh Liam Ua Buachalla M. Comm
An tOllamh Síghle Ní Chinnéide
Eamon de Bhaldron (Rúnaí)
*Aistrithe ón Rinn Mhór i 1938 – Seán Mac Fhloinn,
innealtóir ceapaithe ina áit

1945 – 1954

Toghadh 20 Márta 1945
Seoirse Ó Conghaile
Seán Mac Floinn*
An Dr. Oirmh. E. Mac Fhinn
An Seanadóir Ó Deaghaidh
An Seanadóir L. Ó Buachalla
Tomás Ó Concheanainn
Labhrás Ó Murchú
Tomás Ó Flanagáin
Eamonn de Bhaldron (Rúnaí)
*Seán Ó Maolcatha ceapaithe in áit S. Mac Floinn i 1952

1995 – 1957

Toghadh
An Dr. Oirmh. E. Mac Fhinn
An Seanaóid L. Ó Buachalla
Tomás Ua Concheanainn
Labhrás Ó Murchadha
Tomás Ó Flanagáin
Eamon de Bhaldrom
Seán Ó Maolcatha
Seán Ó Carra
Seoirse Ó Standúin (capt.)

Stiúrthoírí sealadacha 1967 – 1970

Toghadh 10 Aibreán 1967
An Dr. Oirmh. E. Mac Fhinn
An tOllamh L. Ó Buachalla
An tAth. Oirmh. A. Ó Raghallaigh
Fursa Breathnach
Seán Ó Carra

1973 – 1974*

Toghadh 5 Aibreán 1973
Seán Ó Carra
Fursa Breathnach
Máire Bn. Uí Bhuachalla, Cathaoirleach
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Seán Stafford
An tAth. Ó Dubhshláine
Pádraic Ó Concheanainn
Liam Ó Donnchadha
Neans Bn. Uí Dhochartaigh, Cisteoir
Antaine Ó Máirtín
*Nuair a toghadh na stiúrthóirí thuas meadaíodh líon na stiúrthóírí ó naonúr go dtí dáréag

1974 – 1975

Toghadh 23 Meán Fómhair 1974
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Máirín Guíomard
Liam Ó Donnchadha
Siobhán Ní Fhualáin
Máire Ní Shíothcháin
Máire Ní Fhlanagáin Ní Mhóráin
Donnchadha Ó hAodha
Seán Ó hUiginn
Seán Stafford
Fursa Breathnach

1975 -1976 

Máire Ó Buachalla, Cataoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Pádraic Ó Snodaigh
Liam Ó Donnchadha
Seán Stafford
Máirín Fuíomard
Siobhán Ní Fhualáin
Seán Ó hUiginn
Fursa Breathnach

1976 – 1977

Toghadh 27 Aibreán 1976
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Fursa Breathnach
Pádraic Ó Snodaigh
Seán Mac Mathúna
Liam Ó Donnchadha
Seán Stafford
Seán Ó hUiginn
Siobhán Ní Fhualáin
Máirín Guíomard
Máire Ní Fhlanagáin Ní Mhóráin

1977 – 1978

Toghadh 19 Aibreán 1977
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Seosamh Ó hÓgartaigh, Comh-rúnaí
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seán Ó Drisceal, Comh-rúnaí
Liam O donnchadha
Pádraic Ó Snodaigh
Seán Mac Mathúna
Máirín Guíomard
Siobhán Ní Fhualain
Fursa Breathnach

1978 -1979

Toghadh 8 Bealtaine 1978
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Seán Ó Drisceal, Comh-rúnaí
Seán Ó hUiginn
Siobhán Ní Fhualáin
Máire Ní Fhlanagáin Ní Mhóráin
Seán Stafford
Fursa Breathnach
Máirín Guíomard
Liamh Ó Donnchadha

1979 – 1980

Toghadh 20 Samhain 1979
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh O hÓgartaigh, Rúnaí
Seán Ó Drisceal
Seán Ó hUiginn
Máirín Guíomard
Liam Ó Donnchadha
Siobhán Ní Fhualáin
Seán Stafford
Fursa Breathnach

1980 – 1981

Toghadh 20 Bealtaine 1980
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Seán Ó Drisceal
Seán Ó hUiginn
Siobhán Ní Fhualáin
Seán Stafford
Liam Ó Donnchadha
Máirín Guíomard
Fursa Breathnach

1981 -1982

Toghadh 12 Bealtaine 1981
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúna
Seán Ó Drisceal
Mairéad Ní Dhonnchadha
Siobhán Ní Fhualáin
Seán Stafford
Liam Ó Donnchadha
Máirín Guíomard
Fursa Breathnach
Seán Mac Mathúna

1982 – 1983

Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Neans Ó Dochartaigh, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Máirín Guíomard
Stiofán Ó Comhraí
Síle de Búrca
Pádraic Ó Fátharta
Síle Ní Chearbhaill
Peadar Mac Fhlannchadha
Seán Ó Drisceal
Iarfhlaith Mac Aodh Bhuí

1983 – 1984

Toghadh 7 Márta 1983
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Máirín Ní Ghadhra, Cisteoir
Neans Ó Dochartaigh
Peadar Mac Fhlannchadha
Seán Ó Drisceal
Pádraic Ó Fátharta
Síle de Búrca
Stiofán Ó Comhraí
Caoimhín Mac Cathmhaoil
Máirín Guíomard
Seosamh Ó hÓgartaigh

1984 -1985

Toghadh 30 Aibreán 1984
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach
Pádraic Ó Fátharta, Cisteoir
Seosamh Ó hÓgartaigh, Rúnaí
Neans Ó Dochartiagh
Caoimhín Mac Cathmhaoil
Peadar Mac Fhlannchadha
Stiofán Ó Comhraí
Máire Ní Fhlanagáin
Máirín Guíomard
Máirín Ní Ghadhra
Pádraic Ó hAoláin

1985 – 1986

Toghadh 28 Eanáir 1985
Seosamh Ó hÓgartaigh, Cathaoirleach
Máire Ó Buachalla, Cathaoirleach (Leas)
Peadar Mac Fhlannchadha
Pádraic Ó Fátharta, Cisteoir
Síle de Búrca
Máire Ní Bhriain
Pádraic Ó hAolain
Stiofáin Ó Comhraí
Gearóid Ó Tuathaigh
Tugadh cead do na stiúrthóírí triúr eile a chomh-thoghadh don bhord:
20 Bealtaine 1985 – Neans Ó Dochartaigh
25 Meitheamh 1985 – Máirín Guíomard
23 Meán Fómhair 1985 – Peadar Mac an Iomaire

1986 – 1987

Toghadh 27 Eanáir 1986
Seosamh Ó hÓgartaigh
Peadar Mac Fhlannchadha
Pádraic Ó Fátharta
Gearóid Ó Tuathaigh
Seosamh Ó Deá
Máirín Guíomard
Neans Ó Dochartaigh
Eric Mac Enrí
Seán Ó Catháin
Ite Ní Chionnaith

1987 -1988

Toghadh 26 Eanáir 1987
Seosamh Ó hÓgartaigh*
Peadar Mac Fhlannchadha
Máirín Guíomard
Neans Ó Dochartaigh
Seosamh Ó deá
Éamonn Breathnach
Ite Ní Chionnaith
Pádraic Ó Fátharta
* 27 Aibreán  – d’éirigh Seosamh Ó hÓgartaigh as ‘bheith ina stiúrthóir agus thóg Áine de Búrca a áit ar an mbord.

Sínigh suas dár nuachtlitir

Áras na nGael

45, Sráid Dominic

Gaillimh

+353 91 567 824

gaillimh@cnag.ie

EnglishFrenchIrishSpanish